omslag illustratie
Natuurhistorisch Genootschap in Limburg
Paddenstoelenstudiegroep Limburg
 

Actueel

Sauerlandweekend 18 t/m 20 september 

Het komende weekend gaan we op zoek naar paddenstoelen in het Sauerland in Duitsland in de buurt van Bad Berleburg. Onder leiding van Henk Henczyk gaan we met een kleine groep dit gebied verkennen. De PSL is hier vroeger wel eens geweest en toen werden er interessante paddenstoelen gevonden. We zijn benieuwd welke soorten we dit jaar aan zullen treffen. In verband met dit weekend staat er het komend weekend geen excursie in de planning. Dit betekent natuurlijk niet dat het niet loont om ook in Limburg op zoek te gaan naar paddenstoelen! De foto’s die doorgaans in de PSL-whatsapp groep gepost worden laten zien dat er (zelfs nu) nog heel wat te ontdekken is!

 

Excursie Lommerbroek o.l.v. Peter Eenshuistra.

Afgelopen zaterdag waren we onder leiding van Peter Eenshuistra in het Lommerbroek nabij Lomm met een kleine groep van 9 personen. Dit is een prachtig gebied dat nu helaas ook zeer droog was. Ondanks dat hebben we toch nog enkele bijzondere soorten gevonden nabij een Ven dat een tijd geleden geplagd was. Een leuke soort was het Veenmosvuurzwammetje dat hier veel aanwezig was. Peter toonde ons ook het zeldzame Wit Heidetrechtertje dat wij zonder hem nooit gevonden zouden hebben. Ook stond er de Koeienboleet samen met de Roze spijkerzwam. Kortom, ook excursies in tijde van droogte kunnen toch erg interessant zijn!

 

Afgelopen zaterdag zijn we met de PSL op excursie geweest bij de Eijsder beemden. De “echte” paddenstoelen bleken nog niet echt uit de grond te zijn geschoten. Wel vonden we zeer veel leuke kleine paddenstoeltjes, asco’s en pilobolus op de mest van paarden en koeien. Enkele opvallende soorten: Hans de Jong (onze Pilobololoog) determineerde weer 2 soorten Pilobolus  (kleinii en oedipus). Marc vond op een brandplek Het grootsporig kuddeschfijfje (Pyronema domesticum). Hierdoor was het toch een erg interessante excursie.

Practicum komende donderdag:

Komende donderdag staat er weer een practicum in de planning. Dit practicum gaat ook gewoon door. Graag even aanmelden mocht je willen komen op dit e-mailadres.

Lezing houtsnipperpaddenstoelen gaat niet door:

In de planning staat een lezing over houtsnipperpaddenstoelen door Henk Henczyk op 17 september.  Deze lezing zal niet doorgaan. In plaats daarvan zal er gewoon een practicum zijn in Stein. De lezing zal verschoven worden naar een later moment.

Enkele leuke tips:

Paddenstoelen nieuwsbrief: De NMV (Carolien Reindertsen en Jan Knuiman) zijn gestart met het uitgeven van een digitale paddenstoelennieuwsbrief. Je kunt je hier gratis voor aanmelden dooreen e-mail te sturen naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Zo blijf je op de hoogte van de laatste nieuwtjes. De eerste versie kunnen jullie in de bijlage vinden.

Oliebolzwam:  Dat branden ook een positief effect kunnen hebben bewijst het feit dat de Oliebolzwam nu vaker gevonden wordt. Tijdens het typen van deze mail ontving ik toevallig een bericht van Marius dat hij ze gevonden heeft! Chapeau! In de bijlage enkele van zijn foto’s. Hierbij nog een link naar een leuk artikel van natuurpunt.be over deze zwam.

Stronkkokkenbrij: Ok… dat dacht ik ook.. Stronkkokkenbrij? Van Marianne- Vos Jaspers ontving ik de tip om hier eens naar te kijken. Zij stuurde een mededeling door van Annemarie Kooistra van 29-3-2020. Deze heb ik hieronder geplakt.

“Als je in deze tijd in een bos wandelt kun je soms een stapel pas gekapte boomstammen zien liggen. Loop daar niet zomaar aan voorbij. De kans is groot om daarop een zwammensoort te vinden. De naam van deze soort luidt: stronkkokkenbrij/Cryptococcus macerans. Ook op de stronk van een pas gekapte boom kan deze zwam voorkomen. De stronkkokkenbrij is een familielid van de gele trilzwam/Tremella mesenterica. Zijn kleuren zijn geel en oranje. Dat zijn ook de kleuren van de gele trilzwam. Ati en ik vonden deze soort aan een stapel gekapte grove dennen. Hij kan ook op verse loofhoutstronken worden gevonden. De soort wordt veroorzaakt door een gist die in de sapstroom omhoog komt.”

 

 

De volgende excursie is voor zaterdag 5 september 2020 gepland. We gaan naar de Eijsder beemden te Maastricht.

De excursieleider is Henk Henczyk tel: 06-12 57 25 44. We starten om 10.00 uur van de parkeerplaats aan de Kasteellaan te Eijsden. De excursie is openbaar, graag wel even aanmelden bij de excursieleider of via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

29 augustus Excursie in Schinveld

Het was prima weer, niet te warm en niet te koud. En hoewel we allen op regen wachten, waren we blij dat het op zaterdag niet regende. Er waren 17 paddenstoel minnende mensen die in de bossen van Schinveld op zoek gingen naar paddenstoelen. Zoals verwacht was het aantal gevonden soorten niet erg groot maar het was weer een leuke en leerzame dag.

 

Excursie Schinveldse bossen

De eerstvolgende activiteit is de excursie op Zaterdag 29 augustus a.s. in de Schinveldse bossen. We hopen dat de regen van de laatste dagen nog wat paddenstoelen beweegt om zich te laten zien tijdens deze excursie.

We starten om 10.00 uur op de parkeerplaats bij de Lier (nabij het zweefvliegveld) aan de Leifenderhofweg te Schinveld. Zoals bij (bijna) alle activiteiten van de PSL is ook nu iedereen welkom, lid of geen lid.

Graag even aanmelden bij Hans de Jong 06-11400386

of per mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

 

Op 22 augustus was het dan zover. De vakantieperiode was afgelopen en de eerste excursie van de PSL van het naseizoen vond plaats. Zoals eerder gemeld waren we op domein Vaeshartelt te Maastricht. 11 Enthousiaste PSL-ers waren aanwezig en men was duidelijk verheugd om elkaar weer te zien. Het aantal waargenomen soorten was niet groot, maar er is toch weer een bijzonderheid te melden. Het was John Leclaire die ons bij zich riep omdat hij een mooie vondst had gedaan. Hij had de Gesteelde lakzwam (Ganoderma lucidum) gezien. Deze zwam staat bekend als “algemeen voorkomend” echter onze meest ervaren mycologen hebben deze zwam nog maar enkele keren waargenomen in Limburg.  

 

Excursie 22-08-020 gaat door!

We hebben er lang over nagedacht maar toch besloten om de excursie naar Vaeshartelt door te laten gaan. Hoewel Henk er maar weinig paddenstoelen vond, is het in ieder geval een goede manier om elkaar na de zomerstop weer te zien. Marius en Jan hebben ons nog geholpen door verschillende terreinen in Midden-Limburg te bezoeken. Helaas waren hier ook maar weinig paddenstoelen te vinden. Vandaar dat we besloten hebben om de excursie door te laten gaan.

We starten om 10:00h bij Kasteel Vaeshartelt. Weert 9 te Maastricht

Practica t/m eind augustus afgelast

In samenspraak met verschillende leden hebben we besloten om de eerstkomende practica niet door te laten gaan in de huidige vorm. De drukte en de beperkte ruimte zorgen er voor dat we het (nog) niet aandurven. We zijn echter wel op zoek naar alternatieven. We zullen jullie hier over informeren. Het plan is om de excursies in ieder geval door te laten gaan.

 

 

Het is vakantietijd. Dat wil echter niet zeggen dat de paddenstoelenmensen (Mycologen) stil zitten. In tegendeel.

Zo bereikte ons het bericht dat Nico Dam in juli een voor Nederland nieuwe soort paddenstoel heeft gevonden. Het betreft de Hypocrea protopulvinata, die is waargenomen op een oud vruchtlichaam van Fomitopsis pinicola. Deze vondst is gedaan in het Kerperbos (Vijlenerbos). 

Ook in juli 2020 is een eerste vondst voor Nederland gemeld van Pilobolus oedipus (een telg uit de familie van de Kogelschietters welke groeien op mest van graseters). Over deze vondst is een artikeltje geplaatst in NatureToday (zie hiervoor https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=26527)   

Nog maar twee weken, en dan is de eerste paddenstoelenexcursie van het najaarsprogramma gepland en wel de excursie op 22 augustus 2020 onder leiding van Henk Henczyk naar het landgoed Vaeshartelt te Maastricht. Henk zal ons binnenleiden in de wereld van de ‘houtsnipperzwammen’. Henk heeft dit gebied al enkele keren eerder geïnventariseerd en daarbij interessante soorten paddenstoelen waargenomen. De excursie is openbaar en iedereen die wil deelnemen is welkom. Graag even aanmelden bij Henk Henczyk (06-12572544 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).

We starten om 10.00 uur vanaf de parkeerplaats Kasteel Vaeshartelt, Weert 9 Maastricht. De excursie zal tot ca. 14.30 uur duren.

 

 

De Vroege houtzwam (Polyporus ciliatus Fr.) heet voortaan Lentinus substrictus

De Vroege houtzwam is een saprotroof levende zwam die voorkomt op dood loofhout. Van april tot augustus is hij te vinden op afgevallen takken of omgevallen stammen, volgens Nico Dam (Dam II 2018) vaak, maar niet uitsluitend voorkomend op berk. Volgens de NMV Verspreidingsatlas is deze zwam in Nederland vrij algemeen voorkomend in het hele land.

De soort werd door Elias Magnus Fries in 1815 beschreven onder de naam Polyporus ciliatus. En vele (amateur) mycologen kennen hem onder die naam. Dat is echter veranderd.

De moderne wetenschap (DNA techniek) heeft aangetoond dat de Vroege houtzwam tot dezelfde genetische cluster behoort als de Tijgertaaiplaat (Lentinus tigrinus). Deze kennis heeft er toe geleid dat is besloten de naam van deze paddenstoel te wijzigen. De Vroege houtzwam heet voortaan Lentinus substrictus! De Mycologie is een levende wetenschap, dat blijkt maar weer.

 

 

Op zaterdag 4 juli 2020 was een PSL excursie in Eys (de Piepert). Een prachtig stuk natuur.

Met 15 enthousiaste PSL-leden gingen we op pad. Het weer was uitstekend en we hadden er zin in. Uiteindelijk was het aantal waargenomen soorten paddenstoelen misschien niet zo heel veel, en was er deze keer geen uitzonderlijke waarneming, maar de flora in dit gebied is geweldig. En omdat enkele PSL-leden ook zeer veel parate kennis van planten, dieren en insecten hebben was het weer een zeer geslaagde en leerzame activiteit.

Na deze excursie is de (zomer-) vakantieperiode voor de PSL gestart. De eerst volgende geplande activiteit is de excursie op 22 augustus 2020 onder leiding van Henk Henczyk naar het landgoed Vaeshartelt te Maastricht. Henk zal ons binnenleiden in de wereld van de ‘houtsnipperzwammen’. Henk heeft dit gebied al enkele keren eerder geïnventariseerd en daarbij interessante soorten paddenstoelen waargenomen. De excursie is openbaar en iedereen die wil deelnemen is welkom. Graag even aanmelden bij Henk Henczyk (06-12572544 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).

We starten om 10.00 uur vanaf de parkeerplaats Kasteel Vaeshartelt, Weert 9 Maastricht. De excursie zal tot ca. 14.30 uur duren.

 

Bultig dropkussen gevonden tijdens excursie PSL.

De Paddenstoelen Studiegroep Limburg (PSL) heeft tot doel “het vergroten van de kennis over paddenstoelen en slijmzwammen in Limburg”. Hiertoe organiseert de PSL regelmatig excursies in de diverse natuurgebieden in Limburg.

Tijdens de excursies wordt in groepsverband geïnventariseerd welke paddenstoelen en slijmzwammen in het gebied aanwezig zijn. Afhankelijk van de situatie neemt de groep soms meer en soms minder soorten waar. En heel soms vindt men tijdens een excursie een bijzonderheid. Zo ook tijdens de excursie op 6 juni 2020. NB de eerste excursie na de Corona Lock Down!

Tijdens deze excursie in het Swalmdal werd op de stam van een omgevallen Grove den een ‘zwarte massa’ waargenomen. Ter plekke was niet duidelijk om welke zwam het ging, echter Mark Smeets heeft achteraf microscopisch onderzoek gedaan en kon uiteindelijk de soort determineren als Bultig dropkussen (Amaurochaete tubulina). Dit is een slijmzwam die in Nederland nog maar sporadisch is gerapporteerd.

Mark Smeets heeft naar aanleiding van deze vondst, samen met Hans van Hooff en Marc Houben, hierover een artikel gepubliceerd in Nature Today

Bekijk alle informatie over onze Paddenstoelenstudiegroep of stuur een bericht naar aanleiding van deze vondst via ons contactformulier.

 

Excursie in de Kettingdijk te Weert

Zoals eerder beschreven was er op 6 juni de eerste ‘Post Corona’ excursie van de PSL.

Op 20 en 21 juni, volgde het Genootschapsweekend. Traditioneel is er op de zaterdag van het genootschapsweekend een excursie van de PSL waarop in een bepaald gebied de zwammen geïnventariseerd worden. Deze keer waren wij in het gebied Kettingdijk (Weert). Deze excursie stond onder leiding van Henk Henczyk en Mark Smeets.  Om 10.00 uur kwamen 15 zwam-minnende personen bijeen op de afgesproken plaats aan de Bocholtseweg in Weert. Gezien het aantal deelnemers werd de groep gesplitst in twee subgroepen. Ondanks de regen van de afgelopen week was het aantal soorten niet extreem hoog. Toch waren er wel wat ‘echte‘ paddenstoelen, je weet wel die met hoed en steel. Veel waren uit de familie Leemhoed. Blijkbaar reageren die snel op het aanwezige vocht. Verder enkele slijmzwammen en houtzwammen. Maar ook diverse roesten en meeldauwen werden waargenomen. En er waren ook enkele bijzonderheden: de Koekoeksmeeldraadbrand werd waargenomen evenals de Rode heksenboter en IJsvingertjes. Er was dus genoeg om te zien.

Tijdens het tweede deel van de excursie werden ook enkele zeldzame vlinders en planten waargenomen.

Na afloop van de excursie ging een groep deelnemers nog gezellig een kopje koffie drinken. Uiteraard werd ook hier de 1,5meter in acht genomen. Al met al opnieuw een geslaagde activiteit.

Eerste excursie van de Paddenstoelenstudiegroep sinds de Coronatijd.

De overheid achtte het veilig om per 1 juni de beperkingen vanwege Corona enigszins te versoepelen. In overleg met de autoriteiten werd besloten dat de excursies weer konden worden opgestart. Er werden de nodige afspraken gemaakt over de noodzakelijke afstand (1½ m) en de maximale groepsgrootte werd conform de richtlijnen bepaald op 30.

En op zaterdag 6 juni was het dan eindelijk zo ver. Op de afgesproken plaats kwamen 14 enthousiaste PSL leden bijeen om onder leiding van Gerard Dings op zoek te gaan naar

 “Paddenstoelen in het Swalmdal”

 Het was een vriendelijk en opgewekt wederzien en als verrassing werd het nieuwe PSL nieuws uitgedeeld. De PSL-nieuws werkgroep had hier de afgelopen tijd hard aan gewerkt. Dit zal ook z.s.m. via de website digitaal ter beschikking gesteld worden.

Na een korte inleiding door de excursieleider en enkele woorden van de voorzitter in zake de Corona-orde startte de excursie even na tienen.

Ondanks voorspelde regen vond de excursie vond plaats bij prachtig weer in een schitterend bos. Hoewel iedereen zich er op ingesteld had dat er vanwege de grote droogte de laatste tijd weinig soorten gevonden zouden worden, werd uiteindelijk toch een 30-tal zwammen gevonden. Daarnaast werden enkele meeldauwen en roesten waargenomen. Dus al met al een redelijk succesvolle inventarisatie.

 

De eerst volgende geplande paddenstoelen-excursie is in het kader van het Genootschapsweekend (Kempen-Broek en het land van Weert) op 20 juni 2020. Wij zullen dan het gebied de Kettingdijk gaan inventariseren. Starttijd: 10:00 uur. Startlocatie betreft kruising van Kettingdijk met de Bocholterweg/Delbroekweg te Weert. Bij deze excursie zijn niet PSL leden zeker ook uitgenodigd! Graag aanmelden bij mycologie(at)nhgl.nl.

 

Op 4 juli 2020 staat een excursie gepland met als thema: ‘paddenstoelen en plantenparasieten in Eys’. Onder leiding van Mark Smeets bezoeken wij dan het gebied de Piepert. Dit gebied is gewoonlijk vochtig en is daarom een goede plek om op zoek te gaan naar paddenstoelen.

Startlocatie: Parkeerplaats nabij de kerk aan de Mesweg te Eys. Starttijd: 10:00 uur

Excursieleider: Mark Smeets. Graag aanmelden bij mycologie(at)nhgl.nl.

Vanaf 1 juni weer PSL excursies.

De Coronapandemie is ook aan de PSL niet geruisloos voorbij gegaan. Net als alle overige activiteiten van het Natuurhistorisch Genootschap werden ook de geplande activiteiten van de PSL op grond van veiligheidsoverwegingen afgelast. Maar nu het goede nieuws. heeft De regering heeft bekend gemaakt dat met ingang van 1 juni 2020 de maatregelen versoepeld kunnen worden. Dat heeft er toe geleid dat het Bestuur van de PSL, in overleg, heeft besloten dat geplande excursies in aangepaste vorm opgestart kunnen worden. Er zal in groepjes geïnventariseerd worden. Hierdoor kan de voorgeschreven 1½ meter afstand worden nageleefd. Uiteraard wordt hierbij enige (zelf-) discipline van de deelnemers gevraagd, vooral op momenten dat er overleg wordt gepleegd over een bepaalde soort.

De geplande excursie op zaterdag 6 juni 2020 kan derhalve doorgang vinden. Voor de inventarisatie gaan we naar het Swalmdal onder leiding van Gerard Dings. Starttijd: 10:00 uur. Startlocatie: Herberg de Bos, Bosstraat 115, Swalmen. Excursieleider: Gerard Dings 0475-59 25 89. Graag de dag tevoren aanmelden bij de excursieleider tussen 18.00 en 20.00 uur. (Indien niet bereikbaar, dan contact opnemen met H. Henczyk, tel. 06-12572544, e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.)

Ook de paddenstoelen-excursie in het kader van het Genootschapsweekend (Kempen-Broek en het land van Weert) op 20 juni 2020 kan, voor zover nu bekend, gewoon doorgang vinden. Wij zullen dan het gebied de Kettingdijk gaan inventariseren. Starttijd: 10:00 uur. Startlocatie betreft kruising van Kettingdijk met de Bocholterweg/Delbroekweg te Weert. Bij deze excursie zijn niet PSL leden zeker ook uitgenodigd! Graag aanmelden bij mycologie(at)nhgl.nl.

In het IVN Educatie Centrum in het Steinerbos is de fysieke ruimte beperkt. Hierdoor is het niet haalbaar om de 1½  meter afstand te realiseren. Daarom heeft het bestuur moeten besluiten om de binnen activiteiten, zoals practicum avonden en lezingen, tot 1 september niet te laten doorgaan.

Momenteel wordt nog overleg gepleegd over alternatieve (lees digitale) activiteiten. Zodra hierover meer bekend is, zal dit uiteraard worden gecommuniceerd, zowel rechtstreeks naar de leden van de PSL als via deze webpagina.

Oudere items

Nieuwe jaarprogramma staat in de agenda

Het programma voor het jaar 2020 is verwerkt in de agenda van het Natuurhistorisch Genootschap. Het wordt weer een interessant jaar met veel excursies. Tijdens deze excursies worden verschillende terreinen geïnventariseerd door heel Limburg op het gebied van paddenstoelen. Doorgaans starten ze om 10.00 en duren tot 14.30 uur. Mocht u interesse hebben om een keer mee te gaan stuur dan een e-mail naar mycologie(at)nhgl.nl of vul het contactformulier in. In het paddenstoelenseizoen (van eind augustus tot november) vinden deze excursies wekelijks plaats. Maar ook in het voor of najaar gaan we op pad!

Practica en lezingen

Op de donderdag na afloop van de practica vinden er determinatieavonden plaats waarbij er hulp wordt geboden bij de determinatie van paddenstoelen. Onder leiding van Jo Bollen wordt zowel aandacht besteed aan de microscopische als macroscopische determinatie. Meestal worden deze avonden goed bezocht. 

Ook staan er enkele thema practica in de planning. Denk bijvoorbeeld aan een minicursus over slijmzwammen en een practicum over parasitaire schimmels op planten (roesten en meeldauwen). 

Dit jaar staan er minimaal vijf lezingen op het programma. Nico Dam zal op zaterdag 7 maart om 14 uur een lezing verzorgen waarbij hij een overzicht geeft over paddenstoelen en recente ontwikkelingen bespreekt. Op zaterdag 18 april komt Aad Termorshuizen ons bijpraten over de roesten. Reimund Salzmann zal twee lezingen geven, een lezing gaat over de sporen bij paddenstoelen en de andere lezing over de Satijnzwammen. Henk Henczyk geeft een lezing over paddenstoelen op Houtsnippers. Bij de lezingen en practica bent u van harte welkom. Graag even aanmelden op mycologie(at)nhgl.nl in verband met capaciteit. 

 

Paddenstoel uitgelicht!

De gele korstzwam

De Gele korstzwam ( Stereum hirsutum) is nu veel te zien op dood hout. Hij kan als een " korst " op het hout verschijnen en bovendien vormt hij hoedjes. Deze winter is het een zeer algemene verschijning maar ook in de rest van het jaar ontbreekt ie niet. Hij houdt vooral van dik dood hout zoals liggende stammen . Niet te missen!!!

Foto's en tekst door Henk Henczyk

Gele korstzwam door Henk Henczyk

Gele korstzwam door Henk Henczyk

Joomla SEF URLs by Artio